Homestay là hình thức lưu trú đúng như tên gọi của nó về bản chất khách lưu trú ở cùng, ăn cùng, sinh hoạt với chủ nhà/gia đình chủ nhà, thậm chí tham gia lao động cùng nếu có ở địa phương nơi khách tới du lịch nhằm khám phá, trải nghiệm phong tục, tập quán của người dân địa phương. Còn Airbnb viết tắt của AirBed & Breakfast là hình thức lưu trú giá rẻ dành cho khách du lịch chỉ cần có phòng để ngủ, khởi thủy là việc hai sinh viên ở Mỹ chia một phần căn hộ của mình ra cho khách du lịch thuê sau đó phát triển thành website trung gian đặt phòng giữa người cho thuê căn hộ hoặc một phần căn hộ với khách lưu trú ngày nay. Đa số, chủ nhà ở cùng căn hộ khi có khách thuê phòng.

Ở Việt Nam, homestay và airbnb trở thành hình thức kinh doanh đơn thuần là việc cho thuê phòng ở một căn hộ chung cư hay một ngôi nhà biệt lập trang trí kiểu cách lạ để khách thông qua website trung gian tự đến, tự ở và tự dọn đi. Do không ở cùng để giám sát và hỗ trợ khách 24/7 nên mọi sự cố bắt đầu từ những điều không ai nói cho bạn biết khi bạn ném tiền vào kinh doanh homestay và airbnb theo trào lưu:

1. Chi phí điện, nước, giặt là chăn, ga, gối, nhân lực vệ sinh lau dọn hàng ngày đảm bảo chất lượng “không phải nhà nghỉ” sẽ không được tối ưu do quy mô nhỏ lẻ và manh mún. Bên cạnh chi phí đầu tư ban đầu và chi phí khấu hao tài sản, phí thuê lại nhà/hoặc chi phí vốn bỏ ra mua nhà là những chi phí khiến những bạn lơ mơ sẽ không bao giờ tính toán đến trong cân đối doanh thu và lợi nhuận của phương án kinh doanh. Chưa kể, cơ sở vật chất kiểu treo đầu dê bán thịt chó cộng năng lực điều hành yếu kém dần dần biến chất lượng sang chảnh trên website còn thành không bằng nhà nghỉ.

2. Do không có sự giám sát thường xuyên nên bạn sẽ thường xuyên đau đầu với những tai nạn như cờ bạc, bay lắc, thậm chí mất đồ mà không làm sao giải quyết được dứt điểm. Đau đầu và mất thời gian với việc đăng ký tạm trú, tạm vắng sẽ khiến bạn mất hứng rất nhanh. Không đăng ký tạm trú, tạm vắng mà bị cơ quan công an phát hiện thì cả bạn và khách đều rắc rối. Nhiều bạn kinh doanh một số căn hộ ở nhiều nơi khác nhau thì cứ gọi là như đèn cù suốt ngày hoặc tốn chi phí thuê người trông coi.

3. Nếu không khai thác khách Việt vì sợ bay lắc, chích choác thì khách nước ngoài chủ yếu chuộng ở homestay ở các vùng du lịch và ở cùng với chủ nhà chứ không thích ở một nơi bất tiện và thiếu dịch vụ như các căn hộ/phòng/nhà homestay đang mở cho thuê ở các đô thị của Việt Nam. Chưa kể, khách nước ngoài đến một đất nước xa lạ thì chú ý và quan tâm nhất là vấn đề an ninh và an toàn. Chưa hết, dịch vụ mà khách nước ngoài nhận được chỉ là cái phòng ngủ mà không có hướng dẫn hay hoạt động gì đi kèm do năng lực có hạn của các chủ cho thuê sẽ dần mất đi đối tượng khách thực sự của loại hình lưu trú này. Thêm nữa, cho khách nước ngoài thuê kiểu homestay hay khách Việt cũng sẽ phụ thuộc phần lớn mùa vụ nên cơ hội kinh doanh đã khó càng khó. Nhiều bạn lơ mơ theo phong trào chỉ biết khi đã ném tiền vào cuộc chơi.

Tóm lại, đối với homestay hay airbnb sẽ là OK nếu nhà bạn là một villa bằng gỗ đẹp ở Sapa, Đà Lạt và thừa vài phòng muốn kinh doanh tăng thu nhập thì đầu tư “so deep” để tận dụng các website trung gian bán phòng. Hoặc nhà bạn ở các đô thị mà thừa phòng và rảnh thì cũng có thể thông qua các trang web trung gian để kết nối người thuê. Cùng theo đó, bạn phải tổ chức được tour ẩm thực hay tham quan gì đó đặc trưng cho khách với vai trò host đứng ra thì mới hấp dẫn. Còn bạn định xây 5-10 -15 phòng để kinh doanh dịch vụ lưu trú thì hãy gọi đúng bản chất của nó là nhà nghỉ hoặc khách sạn 1 sao với các công năng của nhà nghỉ và khách sạn cùng bộ máy nhân sự tương ứng. Khi đó, bạn đưa dịch vụ của mình lên chào bán ở các trang web trung gian homestay hay airbnb cũng tương tự như agoda, bookingcom thì OK. Vận hành kinh doanh dịch vụ lưu trú không phải chỉ ném vài phòng ngủ lên mạng là ngồi thu tiền. Hoặc bạn cũng thu tiền nhưng thu để kiếm tiền cho các trang web trung gian

Thử tính bài toán lợi nhuận nhé: Nếu thuê căn hộ chung cư ở SG cho thuê lại dc thì cỡ 10 – 15tr/tháng, đầu tư trang thiết bị để kinh doanh, tính nhanh tầm 100tr cho hai phòng ngủ và 1 phòng khách chia khấu hao 12 tháng là 8,3tr/tháng, tiền điện nước giặt là, sửa chữa hỏng hóc chừng 5tr/tháng, tiền nhân công các loại chừng 5 tr/tháng, phí quảng cáo 3tr/tháng, chưa kể phí bôi trơn, phí trả cho trang web trung gian, thuế và lương của host. Tính sơ chi phí: 36,3tr/ 2 phòng ngủ. Giá thuê homestay chung cư ở SG trung bình là 1tr/room/night thì 100% occpancy, tức 30 nights x 2tr mới có doanh thu 60tr/tháng. Nếu occ chỉ 50% tức 15 night x 2tr = 30tr/tháng thì host ăn cám

Ở Việt Nam, kinh doanh mà cứ cái gì thành phong trào thì tôi lại nghi ngờ tính hiệu quả lâu dài của nó. Khi homestay và airbnb đã biến tướng như hiện nay thì không còn nghi ngờ gì nữa. Như người ta nói, ngu thì chết chứ bệnh tật gì

Nguồn bài viết: FB Bùi Xuân Phong

Leave a comment